Yeni Corona Virüs 2019-nCoV

Corana virüs insan ve hayvanlarda enfeksiyona neden olan bir RNA virüsüdür. İnsanda soğuk algınlığı-nezle olarak bilinen üst solunum yolu enfeksiyonlarına (ÜSYE) en sık neden olan virüslerden biridir. İlk ve sonbahar mevsimlerinde üst solunum yolu enfeksiyonlarının %15-30’ından sorumlu olan virüstür. Bu tipi human corona virüs (HCoV)  olarak adlandırılır. 2002 yılına kadar insanda ÜSYE yapan sadece iki tane korona virüs bilinirken 2002 yılında Çin’de yeni bir tipi ortaya çıktı. Esas olarak maskeli mink kedisinde bulunan bu tipin mutasyon geçirerek hayvandan insana geçtiği, daha sonra da insandan insana bulaştığı gösterildi.

Hatırlarsanız bunun adı SARS idi. Ağır akciğer enfeksiyonu ve buna bağlı solunum yetmezliği ile kendini gösteren virüs, 800 civarında insanın ölümüne neden oldu. Çin’de ortaya çıkmıştı ancak 30 ülkeye yayıldı; binlerce insanı hasta etti. SARS-CoV’ta ölüm oranı %10 olarak hesaplandı. 2003 yılında ise tekrar görülmedi. 2012 yılında S.Arabistan’da ara konağın develer olduğu yeni bir korona virüs ortaya çıktı. Bunun adı da MERS-CoV idi. Bu yeni tipin de insandan insana geçtiği ve hızla yayıldığı, ağır solunum yetmezliğine bağlı ölümlere yol açtığı görüldü. 27 ülkeye yayıldı ve 2500 kişi hastalandı; hastaların yaklaşık %34’ünde enfeksiyon ölümle sonuçlandı.

En son 31. Aralık.2019-03.Ocak.2020 tarihleri arasında Çin’in Wuhan kentinde deniz ürünleri ve canlı hayvan satılan bir pazara uğrayan 44 kişide aynı anda zatürre(pnömoni) bulguları başladı. Çin, 03.Ocakta bu yeni korona virüse (2019-nCoV) bağlı bir salgın olasılığı bulunduğunu Dünya Sağlık Örgütü’ne bildirdi. Pazarın özelliği deniz ürünleri ile birlikte tavuk, yarasa, tavşan ve yılan da satılıyor. Virüsün bu hayvanlardan birinden insanlara geçtiği düşünülüyor.  Ancak şu ana kadar hangi hayvandan insana geçtiği hakkında kesin bir bilgi yok. Ancak çok daha önemli olan bu yeni virüs “insandan insana hızla bulaşabiliyor”. Şu ana kadar vakaların büyük çoğunluğu Çin’den; ve ölümle sonuçlananların tamamı Çin’de görüldü. Çin’e komşu ülkelerde hızla yayılırken Vietnam, ABD, Kanada, Avustralya, Japonya, Fransa ve Almanya’da vakalar tanımlandı. Çin wuhan şehrini karantinaya aldı, şehre giriş çıkışlar kapatıldı.Pek çok ülke salgının yayılmaması için gerekli tedbirleri alıyor. Bu yazının yazıldığı saate kadar ülkemizde tanımlanmış vaka yok. Umarız hiç olmaz.

Yeni corona virüs tıpkı diğer ÜSYE ajanları gibi bulaşır. Enfekte kişinin hapşırık, öksürük veya konuşması ile etrafa yayılan  solunum salgılarının doğrudan solunması veya yüzeylere bulaşmış virüsün  eller aracılığıyla alınmasına bağlı bulaşabilir. Burada önemli olan yakın temasta bulunmaktır. Yani hasta olan kişi ile 1 metreden daha yakın olunması oldukça risklidir. 2019-nCoV diğer virüslerden farklı olarak sindirim sistemine dayanıklıdır ve oral-fekal ( tuvalet yoluyla) da bulaşabilir.

Bulaş sonrasında hastalığın ortaya çıkışına kadar geçen süre; kuluçka süresi 2-14 gün arasında değişkenlik gösteriyor. Bulgular yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığı, baş ağrısı şeklinde. Hızla ilerleyerek solunum yetmezliğine yol açabiliyor. Şu an için bulaşma sıklığı ve ölüm oranı hakkında yeterli bilgimiz yok. Kesin tanı için virüs örnekleri alındıktan sonra test yapılıyor. Ülkemizde bu testi sağlık bakanlığı yapabiliyor. Kesin tedavisi, aşısı ya da ilacı yok maalesef. Yapılan tedaviler destek tedavisi şeklinde. O nedenle bu hastalıkla ilgili en önemli konu korunma.

Hastalıktan korunmak için ellerinizi sabunlu suyla ya da alkol içeren ıslak mendille silin, öksürürken-hapşırırken ağzınızı mendille ya da kolunuzla kapatın, gripli kişilerle temastan sakının,  kapalı ortamları sık sık havalandırın, et ve yumurtayı iyice pişirin, yaban ya da çiftlik hayvanlarıyla gereksiz temas kurmayın, çiğ ya da az pişmiş hayvansal ürün sakın yemeyin. Ateş, öksürük, nefes almakta zorluk gibi bulgular olması durumunda tıbbi destek almak için sağlık kuruluşuna başvurun. Sağlıkla kalın.

© 2018 Uzm.Dr.Ferruh Baş. All Rights Reserved. Designed By Green White SEO

Search